1. 10 aandachtspunten aangifte IB 2018 (deel 1)

Vanaf 1 maart kunt u voor uw klant aangifte inkomstenbelasting (IB) doen voor het belastingjaar 2018. In 2 handreikingen zetten we de 10 belangrijkste aandachtspunten onder elkaar. In dit bericht wordt aandacht besteed aan de eerste vijf onderwerpen.

Restant persoonsgebonden aftrek (PGA)
Eigen woning en echtscheiding
Eigen woning: hypotheekverhoging
Starters op de woningmarkt
Studiekosten
Resultaat overige werkzaamheden (ROW)
Afkoop lijfrente
Onjuiste verdeling – fiscaal partnerschap
Ervenrekening
Cryptovaluta

1. Restant persoonsgebonden aftrek (PGA)
Uw klant kan in een kalenderjaar extra uitgaven aftrekken in zijn aangifte inkomstenbelasting: de persoonsgebonden aftrek (PGA). Het gaat dan bijvoorbeeld om extra uitgaven voor zorg, studie en giften. Kan een belastingplichtige zijn PGA in een bepaald kalenderjaar niet volledig verrekenen vanwege onvoldoende inkomen, dan ontstaat het zogenaamde restant PGA. Is dit het geval, dan schuift deze resterende PGA door naar het eerstvolgende kalenderjaar. 
Het bedrag van het restant PGA staat afzonderlijk op het aanslagbiljet. Het is van belang dat u het juiste bedrag invult in de aangifte IB 2018. Als u dat bedrag opneemt in de aangifte IB 2018 van uw klant (onder ‘uitgaven die u voor 2018 hebt gedaan') krijgt uw klant sneller een definitieve aanslag. Vult u het niet of onjuist in? Dan doet de Belastingdienst dat voor u en moet u wachten totdat de aangifte door de Belastingdienst is geregeld en gecorrigeerd. De Belastingdienst stuurt uw klant nog een brief met daarin het bedrag van het restant PGA dat u in zijn aangifte kan opnemen.

2. Eigen woning en echtscheiding
Is uw klant na 1 januari 2018 gehuwd, dan kan dit fiscale gevolgen hebben. Als uw klant er niet voor gekozen heeft in gemeenschap van goederen te trouwen, huwt hij vanaf 1 januari 2018 automatisch op huwelijkse voorwaarden. Besluit uw klant te scheiden, dan kan dit onder andere gevolgen hebben voor de hypotheekrenteaftrek van de eigen woning. Uw klant kan alleen gebruik maken van deze aftrek als hij eigenaar is van zowel de eigen woning als de bijbehorende schuld. Betaalt uw klant voor een woning die niet zijn eigendom is en heeft hij in het jaar van scheiding en de daaropvolgende jaren betaald voor deze woning?

Als uw klant in 2018 is gescheiden, kan dit ook andere fiscale gevolgen hebben. Let hierbij op de volgende punten: Gaat uw klant scheiden en neemt één van de ex-partners de woning over, let dan ook op de financieringskosten. Zorg er voor dat u alle bescheiden die betrekking hebben op deze kosten goed hebt vastgelegd. Leg ook de betalingsbewijzen goed vast zodat het duidelijk is wie welke kosten moet betalen. Controleer verder of de kosten die uw klant in aftrek neemt in de aangifte daadwerkelijk betrekking hebben op de hypotheek. Zo ja, dan komen de kosten mogelijk in aanmerking voor aftrek in de aangifte. 

Wat zijn de fiscale afspraken in het echtscheidingsconvenant? U verzorgt de aangifte volgens deze afspraken.
Het begrip woongenot speelt een belangrijke rol in de situatie van een gezamenlijke eigen woning. De waarde van het woongenot is gelijk aan het eigenwoningforfait. Blijft één van de partners na de scheiding in de gezamenlijke eigen woning wonen en heeft die een deel van de woning in eigendom? Dan geldt het andere deel als ‘ontvangen woongenot'. De blijvende partner moet het ontvangen woongenot opgeven als ontvangen alimentatie. De vertrekkende partner kan het verstrekte woongenot in aftrek brengen.

3. Eigen woning: hypotheekverhoging
Heeft uw klant het afgelopen jaar zijn hypotheek verhoogd? Een verhoging van een hypothecaire lening kan verschillende gevolgen hebben voor de fiscale aftrekbaarheid van de betaalde rente:
Als sprake is van de aankoop van een nieuwe woning kunnen de regels van de bijleenregeling hierbij een rol spelen. 
Als de lening is aangegaan voor de financiering van oversluitkosten, boeterente en bouwrente, dan is de rente die is betaald voor dit deel van de lening niet aftrekbaar. 
Ook de rente van leningen voor andere consumptieve bestedingen is niet aftrekbaar. 
In de vooraf ingevulde aangifte (VIA) staat weliswaar een bedrag aan rente maar dat wil niet zeggen dat u het totale bedrag ook mag aftrekken. Houd rekening met de voorwaarden voor het aftrekken van de (extra) hypotheekrente.
Let op: als uw klant starter is op de woningmarkt dan bij het invullen van de aangifte goed op de af te trekken financieringskosten .

4. Starters op de woningmarkt
De Belastingdienst constateert dat in de aangiften van starters op de woningmarkt relatief veel fouten staan als het gaat om de aftrekbare financieringskosten eigen woning. Het is niet altijd duidelijk welke kosten hieronder vallen en welke kosten wel en niet aftrekbaar zijn. Uit onderstaande opsomming blijkt de grote diversiteit van kosten voor het afsluiten van hypotheek.

5. Studiekosten
Belastingplichtigen mogen onder bepaalde voorwaarden scholingsuitgaven als aftrekpost opvoeren in de aangifte IB. Het is niet toegestaan om scholingsuitgaven af te trekken als nog sprake is van enige vorm van studiefinanciering, zoals het recht om te lenen bij Dienst Uitvoering & Onderwijs (DUO). 
Wanneer is aftrek van (bepaalde) scholingsuitgaven wel toegestaan? Als een belastingplichtige geen studiefinanciering ontvangt en daarop ook geen recht heeft. Verder moet de betreffende studie of opleiding voor een (toekomstige) beroep zijn. En het moet gaan om een leertraject. Dat wil zeggen dat belastingplichtige kennis opdoet onder begeleiding of toezicht van bijvoorbeeld een leraar.